बिहानीको झुल्के घामले जब अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रेका चाँदीझैं चम्किने टाकुरालाई सुन्तला रङ्गमा रंगाउन थाल्छ, तब स्याङ्जाको पूर्वी–दक्षिण भेगमा अवस्थित हरिनास गाउँपालिका एउटा नयाँ उमङ्गका साथ ब्युँझिन्छ। पहाडका घुम्तीहरू, सल्लाका घारी र ग्रामीण परिवेश छिचोल्दै पुगिने चित्रे भञ्ज्याङ हिजोआज केवल एउटा पहाडी गाउँ मात्र रहेन; यो त नेपाली वीरता, परापूर्वकालदेखिको अगाध आस्था, र आधुनिक ग्रामीण समृद्धिको एउटा जीवन्त सङ्गम बनेको छ।
बिज्ञापन
बिज्ञापन
स्वर्गको टुक्रा: गृहकोट गाउँको मोहिनी रूप
चित्रे भञ्ज्याङको मुख्य बजारबाट जब यात्रीहरू प्रसिद्ध धार्मिक स्थल भैरमथानतर्फ पाइला बढाउँछन्, तब बाटोमै एउटा यस्तो दृश्य देखा पर्छ, जसले जोसुकैको यात्राको थकानलाई एकै पलमा बिर्साइदिन्छ। त्यो हो— गृहकोट गाउँ।
हरियाली वनपाखाको काखमा चिटिक्क मिलेका घरहरू, हिमालतिर फर्केका झ्यालहरू र आँगनमै मुस्कुराइरहेका सुन्तलाका बोटहरूले सजिएको गृहकोटलाई देख्दा लाग्छ, यो कुनै कलाकारले क्यानभासमा कोरेको काल्पनिक चित्र हो। यहाँ पुग्ने पर्यटकहरू टक्क उभिएर भन्छन्, “स्वर्ग कतै छ भने सायद यही गृहकोटमा लुकेको छ।” गृहकोटको यो अनुपम प्राकृतिक बनावट र यहाँका बासिन्दाको सरल जीवनशैलीले पर्यटकहरूलाई मन्त्रमुग्ध पार्छ। यो गाउँ अहिले सामाजिक सञ्जालमा तस्विर खिच्ने र भिडियो बनाउनेहरूको मुख्य रोजाइ बनेको छ।
बिज्ञापन
धार्मिक आस्थाको केन्द्र: भैरमथानको शक्ति
गृहकोटको सुन्दरतालाई आँखामा सजाउँदै उकालो लागेपछि पुगिने भैरमथान मन्दिर यस क्षेत्रको आध्यात्मिक शक्तिको मेरुदण्ड हो। यो मन्दिर केवल एउटा धार्मिक स्थल मात्र होइन, यो हजारौँ भक्तजनको भरोसाको केन्द्र पनि हो। यहाँ केवल स्याङ्जाका मात्र होइन, छिमेकी जिल्लाहरू पाल्पा, तनहुँ, कास्की, नवलपरासी, धादिङ र चितवनसम्मका श्रद्धालुहरू आफ्नो मनोकाङ्क्षा पूरा हुने अटुट विश्वासका साथ उक्लने गर्छन्।
मन्दिरको घण्टीको मधुर आवाज र हिमालबाट बहने चिसो हावाले भक्तजनको मनमा छुट्टै शान्ति र भक्तिभाव पैदा गरिदिन्छ। विशेष पूजा र चाडबाडका बेला यहाँ लाग्ने भक्तजनको ताँतीले चित्रे भञ्ज्याङको आर्थिक र सामाजिक वातावरणलाई नै गुल्जार बनाइदिन्छ।
पहेँलपुर सुन्तला: आर्थिक समृद्धिको ‘सुनौलो’ आधार
यतिबेला चित्रे भञ्ज्याङ र गृहकोटको काँचुली फेरिनुमा यहाँको सुन्तला खेतीको ठूलो हात छ। अहिले यो भेग पहेँलपुर सुन्तलाले सजिएको छ। हावा चल्दा पनि सुन्तलाको मिठो सुगन्ध आउने यो ठाउँमा पर्यटकहरू केवल दृश्य हेर्न मात्र होइन, ‘अर्गानिक स्वाद’ लिन पनि झुम्मिने गर्छन्।
यो सुन्तला खेतीले स्थानीयको आम्दानीमा कायापलट ल्याएको छ। हिजो अन्नबालीले मात्र जीवन धान्न धौ-धौ पर्ने किसानहरू आज सुन्तला बेचेरै लाखौँ रुपैयाँ गाउँ भित्र्याइरहेका छन्। पर्यटकहरू बोटबाटै ताजा सुन्तला टिपेर खान पाउँदा र कोसेलीका रूपमा घर लैजाँदा दंग पर्छन्। गाउँमै व्यावसायिक सुन्तला खेती फस्टाउँदा युवाहरूको विदेशिने क्रम समेत घट्न थालेको छ।
भारतीय पर्यटक र स्थानीयको गौरव: एक भावनात्मक अनुभूति
चित्रे भञ्ज्याङको फेरिँदो तस्विरले स्थानीयको छाती गर्वले ढक्क फुलाउने अर्को एउटा दृश्य थपिएको छ— त्यो हो भारतीय नम्बर प्लेटका गाडीहरूको आगमन। भारतका विभिन्न सहर र प्रान्तबाट पर्यटकहरू सोझै चित्रे भञ्ज्याङ र भैरमथानको दर्शन गर्न आइपुग्छन्।
एक स्थानीय वृद्ध आँखाभरि खुसीका आँसु पार्दै भन्छन्, “हिजो हाम्रा छोराहरू भारतीय सेनामा भर्ती हुन र काम खोज्न उता भारत जान्थे, तर आज भारतकै मान्छेहरू हाम्रै गाउँको सुन्दरता र देउता हेर्न गाडी लिएर यहाँ आइपुग्छन्। गाउँको बाटोमा भारतीय नम्बरका गाडी गुड्दा गर्वले छाती फुल्छ। यो हाम्रो माटोको शक्ति र हाम्रो पाहुना सत्कारको फल हो।” भारतीय पर्यटकहरूको यो आगमनले स्थानीय स्तरमा होटल, पसल र अन्य व्यवसायलाई नयाँ उचाइ दिएको छ।
सैनिकको पसिना: विकासको बलियो जग
चित्रे भञ्ज्याङ “लाहुरेको गाउँ” का रूपमा विश्वविख्यात छ। यहाँको भौतिक विकासमा सरकारी बजेटभन्दा बढी सैनिक सेवामा रहेका र अवकाशप्राप्त वीरहरूको ठूलो रगत-पसिनाको लगानी छ। नेपाली सेना, भारतीय सेना र ब्रिटिश सेनामा कार्यरत यहाँका वीरहरूले पल्टनबाट आर्जेको अनुशासन, विश्वव्यापी अनुभव र पुँजीले नै यो गाउँलाई अन्य पहाडी गाउँको तुलनामा समृद्ध बनाएको हो। यहाँका आधुनिक घर, विद्यालय र खानेपानीका आयोजनाहरूमा सैनिकहरूको दान र श्रमदान मिसिएको छ। यो गाउँको हरेक पक्की घर र सफा सडकमा एउटा सैनिकको त्यागको कथा लुकेको छ।
गर्मीको ‘एसी’: शीतलता खोज्नेहरूको गन्तव्य
गर्मी याममा जब तनहुँको दमौली, भिमाद र खैरेनीटारको उकुसमुकुस गर्मीले जनजीवन अस्तव्यस्त हुन्छ, तब मानिसहरू श्वास फेर्न र शीतलता खोज्दै चित्रे भञ्ज्याङ उक्लने गर्छन्। वैशाख-जेठको प्रचण्ड गर्मी छल्न युवाहरू यहाँको शीतल हावा र हिमालको दृश्यमा रमाउन आइपुग्छन्। उच्च पहाडी भेग भएकाले यहाँको हावापानी स्वास्थ्यका लागि पनि निकै लाभदायक मानिन्छ।
गाउँपालिकाको संकल्प: अध्यक्ष खिम नारायण मानन्धरको प्रतिबद्धता
यो समग्र विकास र सम्भावनालाई संस्थागत रूप दिन हरिनास गाउँपालिकाका अध्यक्ष खिम नारायण मानन्धर निकै सक्रिय देखिनुहुन्छ। उहाँले चित्रे भञ्ज्याङ र गृहकोटको विकासलाई गाउँपालिकाको प्रतिष्ठासँग जोड्नुभएको छ।
अध्यक्ष मानन्धर भन्नुहुन्छ, “चित्रे भञ्ज्याङ, गृहकोट र भैरमथान हरिनासकै गौरव हुन्। यहाँको धार्मिक पर्यटन, सुन्तला खेती र सैनिक संस्कृतिको त्रिवेणीलाई जोडेर हामीले एउटा बृहत् गुरुयोजना बनाएका छौं। यहाँको पूर्वाधार विकास, सडक स्तरोन्नति र पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि गाउँपालिकाले स्थानीय बासिन्दा र विशेष गरी हाम्रो सैनिक समुदायसँग सधैं हातमा हात मिलाएर अघि बढ्नेछ। हामी चित्रे भञ्ज्याङलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको पर्यटकीय गन्तव्य बनाउन कुनै कसर बाँकी राख्ने छैनौं। यसका लागि म र मेरो टिम सधैं स्थानीयसँग हातेमालो गर्न तयार छौँ।”
